رفتینگ یکی از ورزش های محبوب در کل دنیا محسوب می شود. با این که چندسالی است در ایران آمده اما در همین مدت کم هم طرفداران بسیاری پیدا کرده است و رودهای پر آب و خروشان کشورمان هرساله میزبان گردشگران و ماجراجویانی است که برای تجربه هیجان بر روی آب دست به کار می شوند.

آشنایی با رفتینگ یا آن گونه که به زبان فارسی ترجمه شده است رودگردی، به قایق سواری در مسیر یک رودخانه گفته می شود. البته بیشتر این قایقرانی ها در آب های خروشان انجام می گیرد و لذت و هیجان اصلی آن در رفتینگ در این نوع از رودخانه هاست. در این ورزش مفرح می توانید سوار بر قایق های کوچک -اغلب قایق های بادی- از میان مناظر طبیعی زیبا مانند جنگل، کوه، دشت و روستاها عبور کنید و تجربه جالب و متفاوتی به دست بیاورید. ورزشی هیجان انگیز اما سنگین که به پاروزدن مداوم در مسیر رودخانه نیاز دارد. به طور کلی از زیر شاخه های طبیعت گردی، گردشگری ماجراجویانه و گردشگری ورزشی محسوب می شود  و طرفداران بسیاری در دنیا دارد. امروزه شرکت های مختلف گردشگری چه در دنیا و چه در ایران تورهای رفتینگ برگزار می کنند و علاقه مندان مخصوص به خود را دارند. البته اجرای این سفرها به تخصص ویژه نیاز دارد و حتما هر گروه رفتینگ به یک راهنمای حرفه ای و تجهیزات ویژه نیاز دارد. امروزه سفرهای رفتینگ با دیگر انواع سفرهای طبیعت گردی و ماجراجویانه مانند کمپینگ، جنگل نوردی، دوچرخه سواری، روستاگردی، سوارکاری و ... ترکیب و ارایه می شود. این ورزش فعالیتی مهیج ، ماجراجویانه، تفریحی و ورزشی است، لذا فعالیتی اکوتوریستی بوده که توریسم ماجراجویانه و ورزشی را در دل خود دارد و از تمام اصول اکوتوریسم تبعیت می کند.

اکوتوریسم یعنی سفر مسئولانه به محیط های طبیعی که باعث حفاظت از محیط طبیعی  شده و نفع جوامع محلی را در بر داشته باشد. شرکت کنندگان در رفتینگ از هر رودخانه ای که بگذرند، با مناظری مواجه خواهند شد که فقط با قایق و طی کردن مسیر رودخانه قابل دیدن است و این یکی از جذابیت های این ورزش بی نظیر است. در رفتینگ چند نفر با هم در یک قایق مستقر می شوند که باید همگی با هم در یک جهت و درست پارو بزنند . سرپرست قایق وظیفه راهنمایی اعضا برای درست پارو زدن را بر عهده دارد و فردی است که کاملا با ورزش رفتینگ آشنایی دارد و مانند سکان دار کشتی است که قایق را هدایت می کند.

سطح بندی رودخانه ها در رفتینگ

هر سفرِ رودخانه ای، سطح بندی جداگانه ای دارد که در ادامه با انواع آنها آشنا می شویم. در این درجه بندی، قسمت خروشان رودخانه ها به ۶ سطح تقسیم می شود. مسیرهای سطح ۱ برای کودکان نیز قابل استفاده و رودخانه در آن به ندرت خروشان است؛ اما در سطح ۶ به دلیل وجود موانع بسیار مشکل، احتمال مرگ ورزشکاران نیز وجود دارد. تنها افراد بسیار فنی با تجربه های چندین ساله می توانند در این رودخانه ها قایق سواری کنند.

**از آنجایی که هر رودخانه درجه بندی مختلفی دارد و برای آشنایی بهتر با رفتینگ در آنها نیاز داریم تا اطلاعاتی در این مورد کسب کنیم؛ در ابتدا به بررسی درجه بندی رودخانه ها پرداختیم و سپس بهترین رودخانه های رفتینگ ایران را به شما معرفی خواهیم کرد.**

  درجه سختی ۱:  

در این کلاس، مسیر رودخانه هموار است، آب به طور معمول و منظم جریان دارد و امواج نیز منظم است. رپیدهای (جریان سریع) رودخانه های کلاس ۱ و موانعی که بر سر راه شما قرار دارد، ساده و کوچک است و به راحتی پشت سر گذاشته می شود. افراد ۶ تا ۶۰ سال و حتا بیشتر می توانند در این رودها رفتینگ انجام دهند. از جمله این رودخانه ها در ایران می توان به بیشتر قسمت های سفیدرود و زاینده رود در استان گیلان و چهارمحال و بختیاری اشاره کرد.

  درجه سختی ۲:  

در این کلاس، مسیر رودخانه باز است؛ اما امواج به طور نامنظم در آن جریان دارد. رپیدهای ساده و متوسط در کلاس ۲، لذت رفتینگ را از کلاس ۱ بیشتر می کند و موانع آن شامل گرداب ها، چرخاب ها و قسمت های پرفشار کوچک می شود. گاهی نیز موانع و دراپ های کوچک در مسیر رفتینگ این رودها به چشم می خورد. این سطح برای گردشگران ماجراجویی که از نظر جسمی و روحی مشکلی ندارند و بین ۱۲ تا ۵۰ سال سن دارند، مناسب است. رودهایی مانند رودخانه ارمند بین روستای معدن تا پل ارمند در استان چهارمحال و بختیاری، قسمتی از رودخانه هراز قبل از شهر گزنک در استان مازندران، سزار در لرستان و سیروان در کردستان و کرمانشاه و ... در ایران در سطح ۲ دسته بندی می شوند. افرادی با ناراحتی های تنفسی و قلبی یا معلولیت های جسمی نمی توانند در سطح هایی بالاتر از کلاس ۲ قایقرانی انجام دهند.

  درجه سختی ۳:  

در رودخانه های کلاس ۳، مسیر قابل تشخیص است؛ اما رپیدها، موانع، گرداب ها، چرخاب ها و قسمت های پرفشار بزرگ در میانه راه، جذابیت و همچنین سختی قایقرانی در این نوع رودها را چند برابر می کنند. همچنین صخره های تکی بزرگ، دراپ های کوچک و موانع پیچیده بخش دیگری از مانع های مسیر رودخانه را شکل می دهند. این کلاس برای قایقران ها و طبیعت گردهای حرفه ای که از پیش تجربه این کار را دارند مناسب است، از جمله رودخانه ها با درجه سختی ۳ در ایران می توان به بخش پیش از روستای معدن روخانه ارمند اشاره کرد.

  درجه سختی ۴:  

در این کلاس، مسیر رود به سختی قابل تشخیص است و برای رفتینگ در آن نیاز دارید تا امواج را از قبل بررسی کنید. رپیدها، موانع، گرداب ها، چرخاب ها و قسمت های پرفشار به وفور در مسیر این رودها دیده می شوند. صخره های بزرگ که می توانند جریان رودخانه را تغییر دهند و همچنین جریان زیرآبی قوی، خطر رفتینگ در این نوع رودها را چند برابر می کند. سطح ۴ تنها برای قهرمان های قایقرانی در رودخانه های وحشی و قایقران های بسیار باتجربه و ماجراجو مناسب است. قسمت هایی از رودخانه هراز و بختیاری در ایران به درد این کار می خورند.

  درجه سختی ۵:  

مسیر رفتینگ در رودخانه های درجه ۵ به سختی قابل تشخیص است و نیاز دارید حتما پیش از شروع کار امواج را بررسی کنید. در این کلاس از رودخانه ها با رپیدها، موانع، گرداب ها، چرخاب ها و قسمت های پرفشار عظیم مواجه می شوید. مسیرهای باریک با شیب زیاد و آبشارهای کوچک و همچنین عدم دسترسی به ساحل رودخانه، از دیگر ویژگی های این کلاس از رودخانه های رفتینگ هستند. قایقرانی در سطح ۵ مختص قایقران های ماجراجویی ست که قصد انجام کارهای بزرگ را دارند و حاضرند جان شان را در این راه به خطر بیندازند. قسمت هایی از رود هراز و بختیاری برای این دسته از قایقران ها مناسب هستند.

  درجه سختی ۶:  

قایقرانی در این کلاس از رودخانه ها معمولا غیرممکن است و امکان قایقرانی تنها در صورتی وجود دارد که سطح آب به اندازه مخصوصی رسیده باشد. تنها دیوانگان قایقرانی جرات کرده اند تا قدم در این رودها بگذارند و برای ثبت رکوردهایی خارق العاده به دل آب بزنند. آنها برای اینکه هیجان یا دیوانگی را به حد نهایت خود برسانند، گاه از آبشارهایی به ارتفاع ۷۰ متر خود را به پایین پرت می کنند. کاری که کوچکترین اشتباه در انجام آن می تواند منجر به مرگ قایقران شود.

بهترین رودخانه های رفتینگ در ایران

شاید تعجب کنید که در کشوری مثل ایران که به عنوان سرزمینی خشک از آن یاد می شود چطور رودهایی وجود دارد که در آن رفتینگ انجام می شود؛ اما باید بدانید که تعداد زیادی از رودخانه های ایران قابلیت رفتینگ دارند و بیشتر آنها در منطقه زاگرس قرار گرفته اند. البته رودهای استان های شمالی مان در فصل های پرآب برای این کار مناسب هستند. سفرهای رودگردی در ایران بین چند کیلومتر تا چندصد کیلومتر اجرا می شود و ممکن است بیشتر از یک روز طول بکشد. به همین دلیل نیاز است تا تجهیزات و لوازم کمپینگ و آشپزی هم در قایق حمل شود. از بهترین رودهای رفتینگ می توان به رودهای زاینده رود، ارمند، سزار، سفید رود، هراز، کرج و سیروان اشاره کرد. در ادامه با این سفرهای ماجراجویانه بیشتر آشنا می شویم.

  رفتینگ در زاینده رود 

 زاینده رود بزرگترین رودخانه فلات مرکزی ایران به شمار می رود و سرچشمه آن در کوه های زاگرس مرکزی به خصوص زردکوه بختیاری قرار دارد. این رود به طور معمول بعد از طی ۳۰۰ کیلومتر مسافت و عبور از میان شهر اصفهان در نهایت به تالاب گاوخونی می ریزد هر چند در سال های گذشته به دلیل خشکسالی شدید این امر کمتر اتفاق افتاده و رود در پشت سدها متوقف شده و به اصفهان نرسیده است؛ اما هنوز سرچشمه این رود حیات بخش پرآب بوده و برای سفرهای رفتینگ مناسب است. البته این تورها در استان چهارمحال و بختیاری انجام می شود و بر خلاف تصور به استان اصفهان ارتباطی پیدا نمی کند. مسیر رفتینگ در زاینده رود به نسبت از مسیر رود ارمند آرام تر است و بیشتر برای رفتینگ های خانوادگی مناسب است. البته این به معنای نبود موج های خروشان، سکوهای پرش و هیجان و ماجراجویی در مسیر رفتینگ این رودخانه نیست. در کنار آن مزیتی که رودخانه زاینده رود به نسبت رود ارمند دارد نزدیکی آن به مرکز شهر است.
تورهای رفتینگ زاینده رود به طور معمول در دو تور اصلی ارایه می شوند:

۱- تور روستای سوادجان تا پل زمان خان:

مسافت این تور، ۱۷ کیلومتر آبی طول می کشد و از روستای سوادجان در شهرستان شهرکرد آغاز می شود و تا پل زمان خان در شهرستان سامان ادامه پیدا می کند. این مسافت، در حدود ۴ تا ۵ ساعت قایقرانی بر روی آب دارد و به طور معمول دو توقف در مسیر برای پذیرایی بین راهی و سکوی پرش انجام می گیرد. مسیر تور روستای سوادجان تا پل زمان خان سه قسمت خروشان دارد: اولین قسمت امواج امامزاده بابا پیر احمد، قسمت دوم امواج قبل از پل زمان خان و سومین قسمت عبور از زیر پل زمان خان (این مسیر در صورتی طی می شود که حجم آب کم باشد)

درجه سختی: درجه سختی رود در محدوده پل زمان خان بین ۳ تا ۴ است و برای افراد عادی و آماتور مناسب نیست.

۲- تور امام زاده بابا پیر احمد:

این تور ۷ کیلومتر مسیرِ آبی دارد که به طور کلی ۱.۵ تا ۲ ساعت طول می کشد. تور رفتینگ زاینده رود در این مسیر از امواج امامزاده بابا پیر احمد شروع می شود و تا پل زمان خان ادامه پیدا می کند. این تور شامل سه قسمت امواج خروشان تور روستای سوادجان تا پل زمان خان نیز می شود.

  رفتینگ در رود ارمند 

رودخانه ارمند از معروف ترین و محبوب ترین رودهای ایران برای رفتینگ به ویژه رفتینگ های هیجانی به شمار می رود و درجه سختی آن بین ۲ تا ۴ است. به همین جهت جوانان از رفتینگ در این رودخانه لذت بیشتری می برند و خانواده ها رودخانه زاینده رود را برای این فعالیت تفریحی و هیجانی انتخاب می کنند. طول مسیر رفتینگ در رود ارمند در حدود ۲۰ کیلومتر  و در حدود ۴ تا ۵ ساعت زمان می برد. در کناره رودخانه همچنین مکان های مناسبی برای توقف و بهره بردن از طبیعت و صرف میان وعده به وجود آمده است که سفر را برای گردشگران و ماجراجویان لذت بخش تر می کند. در طول رودخانه همچنین نقاطی برای شیرجه زدن مشخص شده اند که برای انجام آن باید حتما آموزش شنا دیده باشید. رفتینگ در رودخانه ارمند تقریبا یک روز کامل شما را پر می کند و برای شرکت در تورهای آن باید به شهر سامان در استان چهار محال و بختیاری بروید. رود ارمند در فاصله دو ساعتی مرکز شهر قرار گرفته است و برای رفتن به آن و شرکت در تور رفتینگ باید خود را به روستای دره یاس برسانید. بهترین زمان برای فعالیت در رود ارمند بهار است، وقتی که میزان آب بیشتری در رودخانه جریان دارد و امواج بهتری در رود ایجاد می شود. در تابستان اما میزان آب کم شده و برای افراد عادی و آماتور مناسب تر است.

درجه سختی:۲ تا ۴   -    مناسب برای:  جوانان و افراد مبتدی تا کایاک سوارهای حرفه ای    -    بهترین فصل: بهار (تابستان برای افراد عادی و آماتور)

علاوه بر  اینها رودخانه های دیگری هم هستند که برای رفتینگ می توانند مناسب باشند

1) رودخانه سفیدرود در استان گیلان (درجه امواج ۲ تا ۳) مناسب برای رفتینگ و کایاک سواری.

2) رودخانه سزار دراستان لرستان (درجه امواج ۲ تا ۴) مناسب برای رفتینگ و کایاک سواری از مبتدی تا حرفه‌ای.

3) رودخانه کرج دراستان تهران (درجه امواج ۲ تا ۴) مناسب برای کایک سواری و رفتینگ حرفه‌ای.

4) رودخانه سیروان در استان کردستان (درجه امواج ۳ تا ۵) مناسب برای رفتینگ و کایاک سواری از مبتدی تا پیشرفته.

5) رودخانه زاینده رود در استان‌های اصفهان و چهار محال و بختیاری (بیشتر مسیر آب راکد است و در محدوده پل‌ زمانخان)

ایمنی و تجهیزات مورد نیاز رفتینگ

حالا که با فعالیت رفتینگ آشنا شدیم بهتر است اطلاعاتی نیز در مورد ایمنی و تجهیزات این ورزش و تفریح به دست آوریم.

آیا رفتینگ خطرناک است؟

رفتینگ در رودخانه به ویژه رودهای خروشان به وسایل و ابزارهای استاندارد و گروه اجرایی مطمئن و آموزش دیده نیاز دارد. ابزارهای تخصصی و تیم حرفه ای در این فعالیت دو بال تضمینی اجرای صحیح رفتینگ هستند و نبود هر کدام از آنها می تواند منجر به حادثه ای جبران ناپذیر شود. استانداردهای ایمنی، راهنماهای حرفه ای رودخانه و تجهیزات تخصصی رودگردی را به همراه داشته باشید تا با خیالی راحت هیجان واقعی اما ایمن را تجربه کنید.

تور رفتینگ برای چه کسانی مناسب است؟

رفتینگ از آن دست رشته های ورزشی‌ست که درجه بندی های متفاوتی دارد و در هر درجه و کلاس آن، افراد با توانایی ها و آموزش های مختلف می توانند از سفر خود لذت ببرند. شما می توانید با توجه به توانایی جسمی، مهارت ها و تجربه های قبلی سفرتان، درجه ای که می خواهید و می توانید در آن به فعالیت بپردازید را انتخاب کنید و به آب بزنید.

انجام رفتینگ به مهارت شنا نیاز دارد؟

به طور کلی در سفرهای رفتینگ به شما آموزش هایی در خصوص حفظ ایمنی در رودخانه، چگونگی مواجه شدن با امواج، خوابیدن بر روی آب و ... داده می شود و تجهیزاتی مانند جلیقه نجات و کلاه ایمنی در اختیارتان گذاشته می شود. به همین دلیل افرادی هم که شنا بلند نیستند می توانند در تورهای رفتینگ شرکت کرده و از سفر هیجان انگیزشان لذت ببرند.

در هنگام رفتینگ باید چه لباس هایی بر تن داشته باشیم؟

بهتر است در زمان طبیعت گردی لباس های را انتخاب کنیم که راحت بوده و با شرایط آب و هوایی مطابقت داشته باشد.

پوشش مناسب برای خانم ها: روسری، لباس آستین بلند، کاور بلند تا زانو، شلوار بلند از جنس الیاف مصنوعی (می توان برای راحتی بیشتر از لباس شنا در زیر لباس ها استفاده کرد.)

پوشش مناسب آقایان: لباس آستین بلند، شلوار بلند برای محافظت در برابر نور خورشید

کفش مناسب: کفش ورزشی و کتانی های قدیمی، استفاده از صندلِ رودخانه نیز گزینه مناسبی است.

دیگر وسایل مورد نیاز: کلاه آفتابی نقابدار، عینک همراه با بند، کرم ضد آفتاب، حوله، اسپری ضد حشره، داروی شخصی، کارت شناسایی

تجهیزات مورد نیاز در رفتینگ

از دو دسته تجهیزات انفرادی و گروهی در تورهای رفتینگ استفاده می شود:
انفرادی: جلیقه نجات، کلاه ایمنی، پارو، لباس مناسب قایقرانی، بادگیر، کیسه ضدآب، کیسه خواب (برای سفرهای بیش از یک روز)

گروهی: قایق های مخصوص رفتینگ، کمک های اولیه، تجهیزات نجات، تلمبه، چادر آشپزخانه و تدارکات، چادرسایه بان و ضدباران، چادر مسافران و کادر، تجهیزات آشپزی و ظروف غذاخوری، مواد غذایی و پاروی اضافه

قایق های رفتینگ

قایق های رفتینگ انواع مختلفی دارد و بیشتر مدل های آن، در رشته ورزشی تخصصی رفتینگ مورد استفاده قرار می گیرد. به طور کلی ظرفیت قایق ها بین ۴ تا ۱۲ نفر است. به قایقی که با آن قایقران ها مسیر رود را طی می کنند قایق پاروزنی و قایقی که تدارکات و بار را برای سفرهای بیش از یک روز حمل می کند قایق تدارکات می گویند.

تورهای رفتینگ

امروز به همراه شما در مورد رفتینگ، این ورزش هیجان انگیز و انرژی بخش اطلاعات تازه ای به دست آوردیم و با بهترین رودخانه های رفتینگ ایران بیشتر آشنا شدیم. اگر قصد رفتن و تجربه رفتینگ را داشتید، شرکت البرزمن مجری برگزاری تورهای ویژه رفتینگ شما را همراهی خواهد کرد تا خاطره ای به یاد ماندنی از تجربه رفتینگ تان داشته باشید.

 

 

منبع : کارناوال