کارشناس حیات وحش و گردشگری انجمن یوزپلنگ ایرانی گفت: گردشگری پایدار شاخصه‌هایی دارد که در صورت اجرای آن هر گردشگر به یک محیط‌بان و هر روستایی به یک سفیر زیست‌محیط تبدیل می‌شود.

 

علی شمس در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه گردشگری پایدار به حفاظت پایدار از تنوع زیستی جامعه مقصد ما کمک خواهد کرد، افزود: با اجرای گردشگری پایدار نه تنها اثرات زیست محیطی کمتری داریم، بلکه تهدیدات زیست محیطی تبدیل به فرصت می‌شود و هر روستایی یک محیط بان و هر گردشگر، یک سفیر زیست محیطی می‌شود.

وی بیان کرد: در تعاریف توسعه پایدار انسان در کنار محیط زیست قرار گرفته و معتقد است این دو از هم جدا نیست. اگر می‌خواهیم به سمت توسعه پایدار در کشور برویم باید به سمت صنایع پایدار بریم که یکی از مهمترین آن‌ها، گردشگری پایدار است.

شمس ادامه داد: در یک نگاه علمی به گردشگری پایدار باید به این نکته اشاره کرد که وقتی روستاییان از حضور گردشگر در محیط خود نفع بیشتری ببرند بیشتر در جهت حفاظت از محیط گام برمی‌دارد و خودشان محیط بانان تنوع زیستی می‌شوند و اجازه نمی دهند که گردشگران به تخریب بپردازند هرچند در تعاریف گردشگری پایدار لازم است که در بین گردشگران نیز آموزش های زیست محیطی را گسترش دهیم.

وی اظهار کرد: یک موضوع بسیار مهم، تفاوت حراست و حفاظت است؛ نگاه فعالان محیط زیست در گذشته به منظور بالا بردن تنوع زیستی مبتنی بر حراست بوده است و تصور می‌کردند که هرچه قدر بیشتر از محیط زیست حراست کنند و اجازه ورود انسان را به آن ندهند، تنوع زیستی بهتری خواهیم داشت، اما اخیرا دیدگاه توسعه پایدار راهکاری متفاوت  ارائه داده است.

کارشناس انجمن یوزپلنگ ایرانی با اشاره به اینکه درباره محیط زیست خیلی ها ابراز عقیده می‌کنند، بیان کرد: برخی اوقات نظرات غیرکارشناسی می تواند بسیار مخرب تر باشد، اما بزرگ شدن شبکه اطلاع رسانی همیشه کمک و نواقص را حل خواهد کرد.

وی به این مطلب که آموزش و اطلاع رسانی در همه سطوح جامعه یکسان نیست اشاره و اظهار کرد: منابع مالی در شهرها جمع شده و آگاهی زیست محیطی در شهرها بسیار بیشتر از روستاها است، باید کمک کرد که به ویژه جامعه محلی که مستقیم با تنوع زیستی و حیات وحش درگیر است آگاه شود، یک شهروند ممکن است در زندگی اش یک گرگ نبیند اما یک روستایی با آن زندگی می کند و بارها تعارض دارد لذا تنوع زیستی را از نزدیک درک می کند.

شمس تاکید کرد: گروه دیگر که لازم است علم زیست‌محیطی داشته باشند قانون‌گذاران و تصمیم گیرندگان در سطح کلان هستند که نباید در حوزه مسایل مرتبط با معدن، دام و جاده و هر توسعه ای، مجوزی خارج از اصول محیط زیست پایدار بدهند.

وی درباره گونه‌های در معرض انقراض گفت: یک لیست قرمز توسط IUCN که مهم ترین اتحادیه بین المللی حفاظت از محیط زیست در جهان است از گونه‌های در خطر انقراض تهیه شده است.

کارشناس انجمن یوزپلنگ ایرانی عنوان کرد: ما دو نوع نگاه به گونه های در خطر انقراض داریم یک نگاه، نگاه جهانی است و نگاه دیگر تهدید آن گونه ها در ایران است.  بارزترین گونه ی در معرض انقراض ایران و جهان یوزپلنگ آسیایی است که در دنیا منقرض شده و در ایران به تعداد بسیار محدودی باقی مانده است. اما مثلا گونه خرس قهوه ای سوری (زیر گونه خرس های قهوه ای ایران) در لیست قرمز گونه های در خطر انقراض جهانی نیست اما مطالعات کارشناسان نشان می دهد این گونه در کشور ایران بالاخص در زیستگاه های رشته کوه زاگرس در معرض انقراض است. لذا مطالعات بیشتر بر گونه های کشور و شرایط حفاظتی آنها باید جزو اولویت های سازمان محیط زیست و کارشناسان این حوزه باشد تا نسبت به ارتقای سطح حفاظتی آنها در سطح جهانی جهت دهد.

شمس با بیان اینکه گوشت‌خوارهای کشور به علت جا به جایی های زیاد و تعارضات گسترده با انسان، بیشتر در معرض انقراض هستند، اضافه کرد: خراسان رضوی از نظر تنوع زیستی یکی از بهترین استان‌های کشور است، گربه‌سان هایی که در ایران وجود دارد تقریبا همگی در‍ خراسان رضوی مشاهده شده که می توان به پلنگ ایرانی، گربه پالاس، سیاه گوش و حتی گزارش هایی از حضور یوزپلنگ آسیایی اشاره کرد.

کارشناس انجمن یوزپلنگ ایرانی تاکید کرد: دامداری های سنتی و سگ های گله، توسعه جاده ای و تصادفات، برخی باورها و آیین های اشتباه مردم، زنده گیری، فروش و شکار غیر مجاز، به حیات وحش کشور ضربه زدند.

وی درباره نقطه اشتراک محیط زیست و گردشگری اشاره کرد: هنوز دانش بومی درخصوص اکوتوریسم نداریم، در واقع یک حلقه گمشده بین گردشگری و محیط زیست وجود دارد و متخصصان هردو حوزه از حوزه دیگر اطلاعات چندانی ندارند که باید کمک کرد این حلقه گمشده تکمیل شود. لازم است که نیازهای هر دو حوزه مشخص شود و به ارتباط و اشتراک این نیازها و حساسیت ها توجه ویژه شود.

وی یادآور شد: با اینکه سطح عمومی تخریب های زیست محیطی مربوط به همه اقشار جامعه از جمله گردشگران نیز می‌شود اما در سطح بسیار وسیع‌تر و مهمتر تخریب‌ها از سوی ارگان‌های تصمیم گیرنده کشور در قالب فعالیت‌هایی مانند معدن‌کاری، دامداری غیراصولی و توسعه ناپایدار آنها، خطوط جاده‌ای در زیستگاه‌های حساس است که موجب تخریب و تاثیر وسیع بر محیط شده است که به مراتب مهمتر از تخریب های گردشگران و شکارچیان است.

اگر ما بخواهیم معضلات زیست محیطی قسمت مربوط به اقشار جامعه از جمله گردشگران را کاهش دهیم لازم است که ابتدا همان حلقه گم شده گردشگری و محیط زیست پیدا شود، نتیجه این تعامل اثرات مثبتی در گردشگری پایدار دارد که می توان به شناخت ظرفیت برد مکان های گردشگری و دیگر دستورالعمل های اجرایی برای حفظ محیط زیست در مکان های هدف گردشگری اشاره کرد. اینکه ما دستورالعمل سبک های متنوعی از گردشگری مانند آفرود را نداریم دلیل بر بد بودن آن سبک گردشگری نمی شود. باید کمک کرد که همه سبک های گردشگری با نظر کارشناسان محیط زیست دارای دستورالعمل های مشخص شوند.

 

 

منبع: ایسنا

https://www.isna.ir/news/97041206845/