clear
چهارشنبه, 02 اسفند 1396 ساعت 12:24

کوه خواجه

این مورد را ارزیابی کنید
(2 رای‌ها)

کوه خواجه تنها عارضه طبیعی دشت سیستان با ارتفاع تقریبی 609 ‪ متر از سطح دریا است که در هنگام پرآبی جزیره کوچکی را در میان دریاچه هامون شکل می دهد . کوه خواجه بزرگ ترین معماری خشتی بر جای مانده از دوره پارتیان  در منطقه سیستان قرار دارد و یکی از مهمترین آثار دوره های اشکانی ، ساسانی اسلامی است. گرچه بسیاری از قسمت های این بنای خشتی به دلایلی چون عوامل طبیعی و انسانی تخریب شده است، اما می توان به نوع معماری این قلعه دست یافت

این كوه ذوزنقه اى شكل از سنگ هاى بازالت سیاه رنگ تشكیل شده مانند جزیره اى در میان دریاچه هامون قرار دارد. بر روى این كوه مى توان آثار بناهاى باستانى مربوط به دوره هاى تاریخى متفاوت را مشاهده كرد. یكى از مهم ترین و شاخص ترین بناهاى تاریخى این محل ، آتشكده اى است قدیمى كه زمان ساخت آن به سده یكم پس از میلاد باز مى گردد. آتشكده مذكور داراى یك تالار مركزى در وسط و راهروهایى در اطراف است كه در نهایت به ورودى اصلى آن در جلو ختم مى گردد و مطابق با سبك چهارتاقى هاى آن دوره ساخته شده است. ویرانه هایى نیز در اطراف آن وجود دارد كه مربوط به دوره هاى اشكانى و ساسانى است. كوه خواجه قلعه اى عظیم و دژ شهرى منحصر به فرد از دوره اشكانیان و ساسانیان است. این اثر بزرگ به تخت جمشید خشت و گل شهرت دارد و تنها نمونه دژ شهرهاى اشكانى باقى مانده در ایران است. یكى دیگر از بناهاى تاریخى شاخص در كوه خواجه ، كاخى است مربوط به دوره ساسانیان كه جلوه هاى معمارى بدیعى را مى توان در آن مشاهده كرد. این كاخ شامل عمارتى است كه در جلوى آن حیاطى با منظره اى بسیار بدیع و زیبا كه چشم هر بیننده اى را خیره مى سازد قرار گرفته است. همچنین در بخش جنوبى این تپه معبدى خشتى مربوط به دوره هاى قبل از اسلام قرار گرفته است. این معبد كه كرچك چهل گنجه نام دارد بنابر عقیده برخى ، همردیف بناهاى قلعه دختر شمرده مى شود.
این مجموعه تاریخی و عظیم دارای شاهکارهای معماری و هنری بسیاری است. نقاشی های دیواری کوه خواجه یکی از زیباترین و منحصربه فردترین تزئینات کاخ اصلی یا کهن دژ می باشد. امروزه از این نقاشی ها بقایای اندکی برجای مانده است. در کتاب «ایران در شرق باستان» نوشته هرتسفلد دربارۀ کوه خواجه و بنای آن این گونه نوشته شده: «چکادی یکتا از سنگ سیاه است که از میان دریاچه هامون سیستان سربرافراشته است و یکی از مکانهای مقدس است. این کوه با ابهت وحیرت انگیز تنها ارتفاع چشمگیر در آن دشت پهناور است. معنای اسم این کوه به فارسی امروزی کوه خدا بوده و در فرهنگ مردم محلی به سرای ابراهیم مشهور است. در اوستا از این کوه به اوشیدا یاد می شود. زردشت در اینجا به شاه ویشتاسب (گشتاسپ) پدر داریوش پناه برده بود. بنابر باورهای آیین مزدیسنا و اسطوره‌های پهلوی که بر اساس تعالیم زرتشت سپیتمان تدوین شده است، در پایان هزاره دوازدهم، براى سومین بار از خاندان بهروز پارسا، دوشیزه‌‏اى به آب دریاچه هامون داخل شده و آخرین رهاننده یا سوشیانت‏ موسوم به «استوت ارته» از وى زاییده مى‏‌شود. به همین لحاظ کوه خواجه نیز تقدس و رازآلودگی خاصی دارد. اين بنا برای مسيحيان نيز مقدس است، زيرا كه آورده‌اند، در زمان تولد حضرت مسيح در بيت‌الله سه مغ (روحانی) بر فراز اين كوه ايستاده و نظاره‌گر نوری بودند كه از اين پيامبر خدا در هنگام تولد ساطع می‌شد و آن سه به مسيح ايمان آوردند.
مجموعه كوه خواجه برای نخستين بار در سال ‪ ۱۹۱۶‬ توسط اورل اشتين، باستان‌شناس معروف انگليس، شناسايی و كشف شد. به دنبال آن پروفسور هرتسفلد آلمانی طی سال‌های ‪ ۱۹۲۹ -۱۹۲۵‬ ميلادی به جستجو در آثار كوه خواجه پرداخت و حاصل كاوش‌های اين باستان‌شناس در كتاب «سكستان، ايران شرق باستان و تاريخ باستان‌شناسی ايران» آمده است. 40 ‬سال قبل هم گوئلينی، باستان‌شناس و معمار ايتاليايی، كاوش‌های محدودی در آثار كوه خواجه انجام داد.

بازدید : 603 دفعه آخرین ویرایش در یکشنبه, 09 ارديبهشت 1397 ساعت 14:09
محتوای بیشتر در این بخش: « شهر سوخته

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.